بیانیه گام دوم انقلاب دارای یک روح مفهومی است که در عمق آن می توان لایه های سه گانه حرکت مستمر انقلاب، شکل گیری تمدن نوین اسلامی و آمادگی برای ظهور در دوره انتظار را دریافت. به هم پیوستگی لایه دوم(شکل گیری تمدن نوین) با لایه اول(حرکت مستمر انقلاب) در کنار وابستگی لایه سوم(آمادگی برای ظهور) با دو لایه دیگر، جایگاه مقوله انتظار در این بیانیه را نمایان می سازد. نگاشته حاضر می­کوشد با روش تحلیلی به واکاوی جایگاه انتظار در گام دوم انقلاب و پیوند آن با دیگر لایه ها و آسیب شناسی اجمالی آن بپردازد. نتیجه این پژوهش نشان می دهد؛ انتظار پوینده، که در آن انفعال راه ندارد، منتظر را همواره به پویایی و جلوه گر ساختن شعار اصلی آن یعنی توحید و عدل در بُعد فردی و اجتماعی برمی­انگیزاند و منتظر را از باورهای نادرست و آسیب های فکری همانند انتظارِ تحقق جبری ظهور و شکل گیری اعجازی گسترده در دوران همزمان با ظهور باز می دارد.

هدف از این پژوهش تبیین و بررسی اهداف تربیتی بیانیه گام دوم انقلاب است. روش پژوهش حاضر، توصیفی-تحلیلی بوده است. بدین صورت که ابتدا اهداف موجود در بیانیه شناسایی و احصاء شدند و سپس هر یک از اهداف به فراخور ارتباط، در یکی از ساحت های شش گانه ی تربیت قرار داده شدند و سپس مورد بررسی و تحلیل قرار گرفتند. نتایج حاصل از پژوهش حاضر، نشان می دهد که اهداف تربیتی ساحت اجتماعی-سیاسی بسامد بسیار بالایی را به خود اختصاص داده اند. تبیین اهداف در این ساحت، تعهد افراد را در فعالیت های سیاسی-اجتماعی تقویت می کند و باعث نقش آفرینی و درنهایت کسب اعتبار بیشتر برای جامعه ایران اسلامی در جوامع بین المللی می­گردد. اهداف ساحت تربیتی اعتقادی، عبادی و اخلاقی دومین بسامد را به خود اختصاص داده اند و این بدین معنا است که اگر تمام شرایط نقش آفرینی مهیا باشد ولی نسبت به اهداف ساحت اعتقادی، عبادی و اخلاقی کوتاهی شود، نمی توان به هدف نهایی تربیت که همان رضوان الهی است، نائل آمد. بسامد اهداف ساحت اقتصادی و حرفه ای با ساحت علمی و فناوری قرابت بیشتری دارد که بیانگر ارتباط نزدیک این ساحات با یکدیگر است، چراکه پیرو تجهیز و تقویت زیرساخت های علمی و فناوری، ساحت اقتصادی و حرفه ای رونق پیدا می کند و کمترین بسامد مربوط به ساحت های زیبایی شناختی و هنری و زیستی – بدنی است که بیانگر این مهم است که چنانچه در یک جامعه بشری دستورالعمل های جامع و کافی برای تقویت و توسعه سایر ساحات وجود داشته باشد و زمینه های استقرار و پیاده سازی دستورالعمل ها وجود داشته باشد، خودبه خود ساحت های هنری و زیبایی شناختی و زیستی – بدنی توسعه می یابند و زمینه های نشاط و امیدبخشی و توجه به ظرفیت های انسانی محقق می گردد.

هدف: با پیروزی انقلاب اسلامی، گفتمان مقاومت به عنوان پیشران مقابله با استبداد داخلی و سلطه خارجی مطرح و مورد پذیرش و توجه برخی از گروه ها و جریان های مبارز قرار گرفت. نظر به اهتمام ویژه به راهبرد مقاومت اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب، این مقاله درصد تشریح جایگاه و مولفه های گفتمانی حاکم بر مقاومت اسلامی است. روش: روش پیشبرد پژوهش حاضر، کیفی از نوع تحلیل گفتمان ـ متن بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی ـ می باشد. یافته ها: خوانش گفتمانی مقاومت اسلامی در بیانیه گام دوم بر این نکته تاکید دارد که دال های حاکمیت اسلام ناب محمدی به مثابه هسته، نفی سلطه گری و سلطه پذیری به مثابه ماهیت، مقدمه سازی ظهور مهدی موعود(ع) به مثابه راهبرد، تحقق تمدن نوین اسلامی به مثابه هدف، تقویت جبهه مقاومت به مثابه برنامه، وجوه سخت افزاری و نرم افزاری مقاومت به مثابه ابعاد، ایمان الهی و مدیریت جهادی به مثابه ابزار نقش مفصل بندی گفتمان مقاومت اسلامی را ایفاء می کنند.نتیجه گیری: در این سال ها، گفتمان مقاومت اسلامی با پیروزی در مقابل طرح ها و توطئه های عبری، عربی و غربی عملا توانسته است بر عمق استراتژیک و نفوذ منطقه ای خود بیفزاید و اهداف سلطه گرایان صهیونیست ها، سعودی ها و آمریکایی ها و متحدانشان را خنثی نمایند. از اینرو، تحقق اهداف انقلاب اسلامی منوط به التزام نظری و عملی به گفتمان انقلاب اسلامی است.

صدور بیانیه گام دوم از سوی مقام معظم رهبری، نشان دهنده آغاز عصرجدیدی از حیات انقلاب اسلامی و ترسیم چشم-انداز برای آینده آن در قالب یک منشور مهم برای نسل های جدید است. با توجه به اهمیت و جایگاه راهبردی این سند، این پژوهش در پی پاسخ به این سوال اصلی است که دلالت های آینده نگرانه بیانیه گام دوم انقلاب چیست؟ یافته های تحقیق بر اساس روش آینده نگارانه مارتالیزلی نشان می دهد که این بیانیه از ویژگی های یک سند راهبردی و گام های هفت گانه آن برخوردار بوده و حاوی ترسیم تصویری مطلوب و چشم انداز روشنی از آینده انقلاب اسلامی است. آینده ای که در آن میزان توفیقات انقلاب اسلامی در هر دو ساحت مادی و معنوی رو به افزایش گذاشته و در عوض دستاورد دشمنان در مقابله با آن، رو به ضعف و کاستی دارد. این چشم انداز امیدبخش و خوشبینانه بوده و با نقش محوری جوانان برای حرکت به سوی تحقق تمدن نوین اسلامی شناسانده می شود.

دستیابی به امنیت مورد نظر اندیشمندان و از نیازهای فردی و اجتماعی می باشد. هدف این نوشتار مفهوم شناسی امنیت در بیانیه گام دوم انقلاب است و سعی شده به این سؤال پاسخ داده شود که مفهوم امنیت در بیانیه گام دوم انقلاب چگونه و در چه ابعادی مطرح شده است؟ در پژوهش پیش رو برای گردآوری و تحلیل داده ها از روش تحلیل محتوای متن محور استفاده شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد، مأیوس شدن مردم از آینده نظام، دوری مسئولین از زهد انقلابی، طهارت اقتصادی و... از آسیب های امنیتی نظام مقدس ج.ا.ا است. مواردی که به عنوان راهبرد امنیتی مورد تأکید قرار گرفته عبارتند؛ استفاده از نهادهای مردمی در جنگ نرم، مقابله با اقدامات ضد معنویت، مراقبت از مشروعیت نظام، مبارزه با فساد، پاکدستی مدیران، حفظ ارزش های انقلابی است گفتمان غالب بیانیه ایجابی، از جنس نرم افزاری، با تأکید بر مدیریت خواسته مردم، بالا بردن توان پاسخ گویی و مدیریت نرم بوده لیکن بهره گیری از گفتمان سلبی متناسب با تهدیدات سخت دشمن نیز در دستور کار است.

در بهمن سال 1397، رهبر معظم انقلاب، مطالبی منتشر کردند که با عنوان «بیانیه ی گام دوم انقلاب» شهرت یافت. دومین توصیه ی ایشان در این بیانیه «معنویت و اخلاق» است. این مقاله به مؤلفه های بیان شده در این بخش و ربط و نسبت آن با اخلاق پزشکی در کشور پرداخته است. این مطالعه به شیوه ی تحلیل محتوای بیانیه ی منتشرشده انجام گردید. نکات مربوط به اخلاق و اخلاق پزشکی در دو محور: الف) اخلاق و تمدن سازی و ب) مؤلفه های اخلاقی بیانیه، دسته بندی و تحلیل شدند. محور دوم، خود به سه بخش 1) مبانی اخلاقی، 2) اخلاق؛ جهت دهنده ی حرکت ها، نیاز جامعه و 3) نقش سازمان در گسترش اخلاق تقسیم شد. امروزه نیاز اصلی سامانه ی سلامت، رعایت اخلاق حرفه ای فردی است. با وجود تلاش های ارزشمند و پیشرفت های اخلاق پزشکی کشور، ارتقای روزافزون اخلاق سلامت برای رسیدن به افق تمدن نوین اسلامی مستلزم کار جهادی و تلاش فوق العاده است. در کنار اهمیت اخلاق فردی، اخلاق سازمانی و اخلاقی بودن مجموعه ی مدیریتی نظام سلامت کشور نیز اهمیت دارد. سیاست گذاری های کلان، میانی و خُرد باید بر مبنای مراعات اصول و قواعد اخلاق پزشکی باشد.

این پژوهش به مطالعه خوانش جوانان از بیانیه گام دوم انقلاب پرداخته­ است. بیانیه گام دوم انقلاب در تاریخ 22 بهمن 1397 از سوی مقام معظم رهبری صادر شد. این پژوهش به دنبال پاسخ به این سؤال است که خوانش جوانان از بیانیه گام دوم چیست و آن ها را می­توان در قالب چه مفاهیم و مقولاتی طبقه­بندی کرد؟پژوهش حاضر، با استفاده از رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شده است. ابزار گرداوری اطلاعات مصاحبه نیمه­ساختمند و پردازش داده­ها کدگذاری به شیوه مرحله­ای تحلیل مضمون صورت گرفت. جامعه آماری جوانان شهر تهران که به کمک نمونه­گیری هدفمند از بین آنان 22 نفر که بیانیه را کامل مطالعه کرده بودند، انتخاب شده­اند. قابلیت اعتماد و اعتبار به شیوه ترکیبی ارزیابی گوبا و لینکولن و کرسول انجام گرفت.یافته­های پژوهش نشان داد که جوانان مورد مطالعه از بیانیه، برداشت­ها و خوانش­های مختلفی را اخذ کرده بودند. مهم ترین خوانش، خوانش توافقی و بعد آن خوانش مسلط یا هژمونیک بوده است. جوانان خوانش تقایلی با بیانیه نداشتند. درمجموع آن ها 14 مقوله ی استقلال، آزادی، استکبارستیزی، اقتصاد مقاومتی، مدیریت جهادی، مردم سالاری دینی، جوان گرایی، روحیه انقلابی، سبک زندگی اسلامی، عدالت طلبی، مبارزه با فساد، دشمن شناسی، جهاد علمی و تمدن سازی نوین اسلامی را مهم ترین مؤلفه بیانیه گام دوم می­دانستند و برای هریک ابعادی را تعیین کرده­اند. آن ها معتقدند برای رسیدن به الگوی پیشرفت ایرانی اسلامی باید این 14 مقوله سرلوحه تصمیمات کشور قرار گیرد.

زمینه و هدف پژوهش حاضر با هدف تبیین گزینه های سیاستی نظام سلامت در راستای عملیاتی کردن توصیه های مقام معظم رهبری در بیانیه گام دوم انقلاب صورت گرفته است. روش پس از تحلیل محتوای کیفی بیانیه و شناسایی کاربست های مضامین احصاء شده در حوزه سلامت از طریق مصاحبه با خبرگان به استخراج گزینه های سیاستی نظام سلامت در هر یک از ابعاد هفت گانه بیانیه پرداختیم. سپس گزینه های سیاستی ارایه شده با استفاده از ترکیب روش دلفی و تاپسیس فازی نهایی شدند. یافته ها: طبق توافق خبرگان، «توانمندسازی محقق و سیاست گذار از طریق آموزش»؛ «پویش های رسانه ای درخصوص افزایش آگاهی عمومی از اخلاق حرفه ای پزشکی ازجمله حقوق بیمار»؛ «افزایش توجه سیاست گذاران به مراقبت های اولیه بهداشتی، توسعه و روزآمد کردن شبکه بهداشتی-درمانی کشور و تحقق همه جانبه اصل اولویت پیشگیری»؛ «رفع انحصار تولید، توزیع و ارایه دارو، تجهیزات پزشکی و خدمات سلامت»؛ «کارآفرینی در حوزه سلامت اقتصاد مقاومتی و اشتغال زایی»؛ «نظارت و پایش مداوم اثرات تحریم های اقتصادی بر پیامدهای سلامتی و برنامه ریزی مناسب براساس پیامدها» و «ارایه راهنمایی در رابطه با اهمیت سبک زندگی سالم در دوران کودکی به خانواده ها از طریق مراکز بهداشتی» از بالاترین اولویت در راستای نهادینه سازی بیانیه در سیاست گذاری های نظام سلامت کشور در هر یک از ابعاد بیانیه برخوردار هستند. نتیجه گیری: به رغم تلاش های صورت گرفته و پیشرفت های چشم گیر در نظام سلامت کشور، دستیابی به تعالی همه جانبه در گام دوم انقلاب اسلامی و ارتقای روزافزون سلامت، مستلزم تلاش بیش از پیش سیاست گذاران نظام سلامت در جهت تدوین سیاست ها با نگاه گسترده تر به حاکمیت مطلوب نظام سلامت در هر یک از ابعاد بیانیه می باشد.

ایجاد تمدن نوین اسلامی در جهان به عنوان آرمان نهایی انقلاب اسلامی ایران، نیازمند تحقق پیش زمینه هایی است که ازجمله مهم ترین آنان به فرموده رهبر معظم انقلاب اسلامی، برپایی دولت اسلامی است. دولت اسلامی در فرایند پنج گانه تحقق تمدن اسلامی معنا پیدا خواهد کرد. دولت اسلامی شامل همة کارگزاران نظام اسلامی، اعم از قوة مجریه و همة حکومت گران و خدمتگزاران به نظام اسلامی است. هدف نگارندگان این پژوهش، احصاء و تبیین ظرفیت ها و راهکارهای تحقق دولت اسلامی در گام دوم انقلاب اسلامی است. ازاین رو، سؤال اصلی عبارت است از: ظرفیت ها و راهکارهای تحقق دولت اسلامی با تأکید بر بیانیه گام دوم چیست؟ که با بررسی دقیق و روشمند بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی و تمرکز بر منظومة فکری آیت الله خامنه ای، دستیابی به این مهم محقق گشت. در پژوهش حاضر از روش توصیفی ـ تحلیلی برای احصاء نتایج استفاده گردیده است. یافته های حاصله نشان از آن دارد که ظرفیت های ایجاد دولتی اسلامی را جوانان، فرصت های مادی و نیروهای مستعد انسانی تشکیل می دهند. همچنین مدیریت جهادی و مشارکت مردمی، راهکارهایی برای ایجاد دولت اسلامی برشمرده شده اند.